Crisiscommunicatie door de overheid: wie doet wat?

Uitgangspunten

CommunicatieRijk omschrijft goede crisiscommunicatie als het verspreiden van juiste, tijdige en begrijpelijke informatie over en tijdens een crisis, ramp of incident. Het uitgangspunt: de crisis zoals het publiek die beleeft, is de werkelijke crisis. De overheid denkt daarom van buiten naar binnen en baseert haar informatie op wat burgers willen en moeten weten.

Organisatie bij een nationale crisis

De Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) coördineert en adviseert bij risico- en crisiscommunicatie tijdens nationale crises. Daarvoor bestaat het Nationaal Kernteam Crisiscommunicatie (NKC). Het NKC bepaalt de communicatiestrategie op nationaal niveau, formuleert kaders en kernboodschappen en stemt die af met de betrokken communicatiepartners.

Communicatiemiddelen

De NCTV beschikt over deze middelen, die 24 uur per dag en 7 dagen per week inzetbaar zijn:

• Denk vooruit — informatie over risico's en zelfredzaamheid in de eerste 72 uur;
• NL-Alert — waarschuwing via de mobiele telefoon;
• Tolk Nederlandse Gebarentaal via een piketregeling, voor persconferenties tijdens crises;
• Publieksinformatienummer 0800-1351 — beantwoordt vragen van het publiek namens gemeenten, veiligheidsregio's of ministeries.

Daarnaast heeft de Rijksoverheid met alle regionale omroepen afspraken over hun rol als calamiteitenzender.

Groepen die minder goed worden bereikt

Bij een nationale crisis zijn er groepen die de overheid onbedoeld onvoldoende bereikt. De *Handreiking risico- en crisiscommunicatie specifieke doelgroepen* (2023) helpt met aanvullende inzet en maatwerk.

Noodcommunicatievoorziening voor de politie

De Regeling Noodcommunicatievoorziening (1996, geldende versie sinds 18 maart 2017) regelt een apart noodnetwerk voor de politie. Volgens de regeling is de noodcommunicatievoorziening het telecommunicatienetwerk dat door KPN is ontwikkeld. Elke politie-eenheid beschikt over minimaal twee aansluitingen, waarvan het ministerie de abonnementskosten vergoedt.

Aandachtspunt

De meeste publieksmiddelen (NL-Alert, crisis.nl, 0800-1351) hebben een werkend mobiel of vast netwerk nodig. Bij langdurige uitval van stroom en telecom zijn de regionale radio en fysieke noodsteunpunten de belangrijkste kanalen.